با تغییر نظام آموزشی و کتب درسی شاید دیگر پدرها و مادرها نتواند برای حل مسائل درسی به فرزندان خود کمک کنند. همین موضوع باعث شده خیلی از دانش‌آموزان از درس ریاضی و حل مسائل آن فراری باشند. اکثر والدین می‌گویند تمرین و تکرار می‌تواند راهکاری برای جواب همه سوالات ریاضی و سرعت حل مسئله باشد. هرچند این موضوع تاثیری زیادی در حل مسائل درس ریاضی دارد، ولی نمی‌توان به طور قطع گفت تمام مسئله‌های ریاضی با تمرین و تکرار قابل حل است.

در این مقاله از کاراتدریس قصد داریم تکنیک افزایش سرعت حل مسئله در ریاضی را به دانش‌آموزان آموزش دهیم. این نکات می‌تواند برای یادگیری بهتر مفاهیم ویژه آزمون‌های مهم و سرنوشت‌ساز مثل آموزش ریاضی کنکور تجربی به شما کمک کند.

1. درست فهمیدن صورت مسئله

خیلی از دانش‌آموزان هنگام شروع کردن حل مسائل ریاضی صورت مسئله را نمی‌خوانند یا به صورت ناقص می‎‌خوانند که زیاد با هم فرقی نمی‌کند. چطور بدون خواندن دقیق و درست فرض سوال، می‌توان به پاسخ صحیحی برای آن رسید؟

این گروه از دانش‌آموز پس از یک درک نیمه و نادرست از صورت سوال، از یک راه‌حل‌ اشتباه برای حل سوال استفاده می‌کنند و در نتیجه پاسخ نهایی آن‌ها زمین تا آسمان با جواب اصلی متفاوت می‌شود.

این بی‌دقتی در فرض سوال تنها به ناقص خواندن سوال ختم نمی‌شود. این افراد گاهی اوقات به منفی و مثبت پشت اعداد توجه نمی‌کنند، گاهی به عملیات ریاضی بین دو مقدار بی‌دقت هستند، گاهی هم بعضی تبصره و قوانین را فراموش می‌کنند. همین امر باعث می‌شود به پاسخ غلط برسند. برای حل این مسئله باید دقت خود را بالا ببرید و یاد بگیرید فرض سوال را دقیق ببینید. با مطالعه کامل و صحیح نمونه سوالات در خانه و تمرین و تکرار این مورد می‌توانید کاری کنید که چشم شما به تمام‌خوانی سوالات و درست خوانی بیشتر عادت کند.

روش دوم برای حل این مشکل خط کشیدن زیر پارامترهای اصلی سوال است. این موضوع باعث می‌شود ذهن شما منظم‌تر و دقیق‌تر عمل کند و بتوانید به آسانی مسیر حل سوال را پیدا کنید. به داده‌های سوال و خواسته‌های آن توجه کنید و برای خود مشخص کنید با این داده‌ها چه چیزهای از شما می‌خواهند.

2. شناخت فرمول موردنیاز سوال

یکی از موضوعاتی که دانش‌آموران با آن مشکل دارند، عدم تشخیص راه حل موردنظر است. گاهی ممکن است دانش‌آموزان سوال را به خوبی متوجه شده‌ باشند، ولی ندانند از کدام راه‌حل یا فرمول استفاده کنند تا به جواب درست برسند. برای حل این مشکل یکی از راه‌های پیشنهادی حل نمونه سوالات مختلف با فرمول‌های گوناگون درخانه است.

شما می‌توانید بعد از پایان کلاس و ساعت درس چند تمرین با موضوع درس آن روز از کتب مختلف حل کنید. اگر نمونه سوال مناسبی ندارید، از دبیر خود بخواهید که این کار را برای شما انجام دهد. بعد از استراحتی در منزل شروع به حل مسائل طرح شده کنید. این کار هم شما را با نحوه طراحی سوالات معلم بیشتر آشنا می‌کند و هم شما را به تمرین و تکرار فرمول موردنظرتان تشویق خواهد کرد که به یادگیری عمیق مفاهیم کمک می‌کند.

3. تاثیر روش معلم یا روش کتاب در سرعت حل مسئله

خیلی از دبیران ریاضی برای تدریس از متد خاصی استفاده می‌کنند که با کتاب متفاوت است. این کار باعث می‌شود دانش‌آموزان در حل مسائل ریاضی سردرگم شوند و از حل مسائل فرار کنند. در صورت داشتن این گروه از دبیرها سعی کنید از روش کتاب استفاده کنید تا آموزش‌هایتان با آموزش‌های سایر دانش‌آموزان در مدارس دیگر یکپارچه شود. البته در صورتی که در آستانه کنکور هستید، استفاده از روش‌های جایگزین که در مدت کوتاه‌تر و راهکار سریع‌تری به جواب برسد، اولویت بالاتری دارد.

در مجموع بهتر است بیشتر توجه و تمرکز خود را روی حل مسائل، تکرار و تمرین بگذارید و اگر به مشکل خوردید، از معلم خود کمک بخواهید و با طرح سوال و مشورت نقاط کور هر موضوعی را برای خود باز کنید.

4. نوشتن روی کاغذ برای سرعت حل مسئله

خیلی از دانش‌آموزان هنگام حل مسائل همه محاسبات را ذهنی انجام می‌دهند. هرچند این شیوه حل تمرین در شرایط عادی ممکن است خوب باشد و برای تمرین و ورزش ذهن خوب است، ولی برای حل مسئله در کلاس درس، آزمون و… زیاد خوب نیست.

از آنجا که سرعت ذهن از سرعت دست بیشتر است، اگر برای حل مسائل از ذهنتان استفاده کنید، ممکن است بعضی جزییات را از قلم بیاندازید. علامت مثبت یا منفی پشت عدد، نوع عملیات، مقادیر ثابت، حل و حساب ذهنی و… از این دست موارد هستند. به همین خاطر احتمال خطا در پاسخ نهایی به اندازه زیادی بالا خواهد رفت.

در نتیجه بهتر است تمام مراحل حل سوال را روی کاغذ بنویسید و یک ‌بارهم آن‌ها را تکرار کنید تا اگر در جایی از حل مسئله اشتباه کرده‌اید، بتوانید به راحتی آن را رفع کنید. تمرین این موضوع باعث  سرعت حل مسئله می‌شود.

5. سرعت حل مسئله با تمرین و تکرار

یکی از بزرگ‌ترین اشتباه‌هات درس خواندن بین دانش‌آموزان درس خواندن فقط‌وفقط در شب امتحان است. این کار چند عیب بزرگ دارد. اولین عیب آن مواجه شدن با حجم زیادی از فرمول‌ها، مفاهیم، قوانین و… است که طبیعتا ذهن نمی‌تواند همه آن‌ها را یک‌جا درک کرده و ثبت کند. از طرفی مواجه شدن با این حجم پراکندگی و مفاهیم مختلف ذهن را خسته کرده و بازدهی آن را پایین می‌آورد.

اگر شما بعد از هر فصل یا هر کلاس وقت کمی را برای یادگیری آن درس بگذارید، مباحث به تدریج در شرایط مناسبی در ذهنتان خواهد نشست. بنابراین می‌توانید در شب امتحان بهتر و راحت‌تر درس بخوانید و ذهن شما خسته نمی‌شود. پس با انرژی بیشتری می‌توانید امتحان را پشت سر بگذارید.

6. تقسیم‌بندی خواسته سوال

معمولا در فرض سوالات ریاضی چند داده ارائه می‌شود و از شما چندین جواب می‌خواهند یا جوابی را می‌خواهند که برای حل آن به چندین فرمول نیاز دارید. همین کار باعث می‌شود شما سردرگم شوید و قسمتی از جواب مسئله را ندانید یا فراموش کنید.

برای پاسخ به چنین سوالاتی سعی کنید خواسته‌های سوالات را تقسیم‌بندی کرده و قسمت به قسمت جلو بروید تا بتوانید جواب کاملی به سوال طرح شده بدهید. با به کارگیری این شیوه، سرعت حل مسئله ریاضی برای شما به میزان چشم‌گیری افزایش پیدا می‌کند.

7. چک کردن حل مسئله

بعد از حل هر نمونه سوال نباید سریع و ساده از آن بگذرید. با پایان همه مراحل حل، نگاهی دیگر به روند حل سوال بیندازید تا مطمن شوید در هیچ یک از مراحل حل، اشتباه یا خطایی نکرده‌اید و نکته‌ای را از قلم نینداخته‌اید. این کار باعث می‌شود شما راندمان بهتری در حل سوالات داشته باشید و بیشتر به نکات توجه کنید. تکرار این کار کمک خواهد کرد در طولانی مدت چک مجدد حل سوال به یک عادت برای شما تبدیل شود و تمرکز شما بیشتر به حل سوال باشد.

8. عملیات‌های ریاضی و سرعت حل مسئله

بسیاری از دانش‌آموزان هنگام جمع‌کردن اعداد صحیح سه رقم یا بالاتر با یکدیگر به مشکل برمی‌خورند، اما تغییر مراحل این روند می‌تواند این کار را آسان‌تر کند. راهکارها و ترفندهای مختلفی وجود دارد که به شما کمک می‌کند مسائل را سریع‌تر حل کنید. شیوه‌های مختلف جمع، تفریق، ضرب یا تقسیم اعداد به صورت ذهنی را تمرین کنید. همچنین می‌توانید راهکارهای حل سریع عملیات ریاضی مختلف روی کاغذ را امتحان کنید. همه این شیوه‌ها در افزایش سرعت حل مسائل کمک شایانی خواهند کرد.

واقعا حل سریع سوالات، شدنی است یا خیر؟

اگر هدف شما انجام حل سریع مسائل ریاضی یا یادگیری ریاضی در کوتاه ترین زمان است، یادتان باشید هیچ‌ چیز بیشتر از تسلط  بر عملیات مختلف، فرمول‌ها، مفاهیم، مباحث و… نمی‌تواند به شما کمک کند. اگر هدف شما مهارت در ریاضیاتی باشد که در کنکور بیشتر استفاده می‌شود، انجام تکنیک‌های مختلف به شما کمک می‌کند تا سرعت حل مسئله را در خود تقویت کنید.

با حل تمرینات مختلف می‌توانید تشخیص دهید نقاط قوت و ضعف شما در تمرینات و فرمول‌ها دقیقا چه چیزهایی هستند و پس از آن می‌توانید روی نقاط ضعفتان بیشتر تمرکز کنید تا به خوبی آن‌ها را هم بیاموزید. در نتیجه به تدریج هم نقاط ضعفتان پوشیده خواهد شد و هم قدرت و سرعت بیشتری در حل مسائل پیدا خواهید کرد.