یونان در گذشته مهد علم و قدرت در کل زمین محسوب میشد. این منطقه که بخشی از ترکیه و یونان کنونی بوده است، دانشمندان بزرگی را تحویل جامعه بشریت داد. طی قرنهای 5 تا 9 پیش از میلاد دانشمندهای زیادی در یونان به دنیا آمدند و در رشد و پیشرفت علم سهم بزرگی پیدا کردند. بزرگانی همچون، فیثاغورس، سقراط، افلاطون، ارسطو، دیوگنس لائرتیوس، اپیکور، تالس و… تنها تعدادی از دانشمندان بزرگی هستند که در این کشور پرورش پیدا کردند. اگر به سرگذشت دانشمندان گذشته علاقهمند هستید، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید، زیرا ما در این مطلب از کاراتدریس زندگی نامه تالس از دانشمندان بزرگ یونان را شرح خواهیم داد.
زندگی نامه تالس و قدمهای آغازین
تالس میلتوسی حدود 625 سال پیش از میلاد مسیح در شهر میلتوس ایونیه چشم به جهان گشود. این شهر در آن زمان قدرتمندترین شهر یونان محسوب میشد. در زندگی نامه تالس نام مادر او کلئوبولینه و پدرش اکسامیس ذکر شده است. مادر این دانشمند اصرار زیادی به ازدواج وی داشت، اما تالس میل و علاقهای به این کار نداشت و این موضوع همیشه یکی از اختلافنظرهای این دو با هم بود.
وقتی تالس پا به سن گذاشت، مادرش دوباره از او درخواست کرد ازدواج کند و این بار تالس گفت دیگر برای ازدواج خیلی دیر شده است. برخی نزدیکان تالس از او میپرسیدند چرا فرزندی نداری و او میگفت: چون عاشق کودکان هستم!
تالس و فلسفه
تالس معتقد بود همه عناصر طبیعی از یک عنصر اصلی تشکیل شدهاند. او این عنصر را آب میدانست. ارسطو معتقد بود، تمام چیزهایی را که تالس میدیده، مرطوب بوده اند و همین موضوع باعث شده این عقیده در ذهن تالش نقش ببندد. یکیدیگر از دلایل این نظریه این است که تالس آب را در سه حالت مایع، جامع و گازدر نظر گرفته بود و میگفت همه مواد در هر حالتی از آب هستند.
البته ناگفته نماند که این دستهبندی در زمان تالس شناخته نشده بود. تالس در شهری ساحلی زندگی میکرد که آب در آن ارزش، معنا و موجودیت بسیار زیادی داشت. همچنین این دانشمند که ساکن مصر بود، دیده بود که هنگام طغیان رودخانه نیل، محصول زمینهای کشاورزی اطراف آن بیشتر شده و تعداد موجودات زنده افزایش پیدا کرده است.
برخی معتقدند که شکلپذیری آب یکیدیگر از دلایلی است که تالس این نظریه را بیان کرد. این دانشمند، اعتقاد زیادی به روح داشت. او معتقد بود، روح درون آهنرباست، زیرا باعث حرکت آهن میشود. در برخی از کتابها نیز جملهای عجیب از تالس آمده که بیانگر اعتقاد او به چند خدایی است. او در برخی محافل اظهار داشته که «همه چیز پر از خدایان است»
ریاضیات و نجوم، بخشی مهم از زندگی نامه تالس
تالس نجوم را در بابل یاد گرفت و سپس به شهر میلتوس بازگشت. در کتابهای تاریخی آمده است که این دانشمند توانست یک خورشید گرفتگی را در سال 585 پیش از میلاد، پیشبینی کند. همچنین برخی معتقد هستند تالس یک تقویم نجومی تنظیم کرد که در زمان خودش اهمیت زیادی داشت. از دیگر فعالیتهای نجومی این دانشمند میتوان به روشی آسان برای مسیریابی با استفاده از دب اصغر اشاره کرد.
در علم ریاضیات نیز، کاشف قضیه تالس را خود این دانشمند میدانند و مورخی به نام پروکلوس میگوید، تالس از این قضیه برای تعیین فاصله کشتیها با ساحل استفاده میکرد. همچنین دیوگنس لائرتیوس در کتاب خود مینویسد، این دانشمند توانست ارتفاع اهرام ثلاثه را با اندازهگیری سایه آنها بیان کند. گفته میشود تالس این کار را در زمانی انجام داد که سایه هر انسان با قد او یکسان بود.
تالس و سیاست
در زندگی نامه تالس آمده است که این دانشمند، مهارت و توانایی خاصی در سیاست داشت. فعالیت سیاسی او، زمانی بود که ایونیها برای دفاع از آناتولی دربرابر ایرانیها، مقاومت میکردند. کورش کبیر و آژیدهاک، حاکمان همعصر با تالس محسوب میشوند.
قضیههای تالس
برخی معتقد هستند تالس بعد از سفر به مصر، یونانیان را با مفهوم هندسه آشنا کرده بود. لیست زیر قضیههایی هستند که به تالس نسبت داده شدهاند:
- زاویههای قاعده مثلث متساویالساقین با یکدیگر مساوی هستند.
- رسم قطر دایره باعث نصف شدن آن میشود.
- اگر دو خط مستقیم متقاطع باشند، زاویههای روبهروی هم، مساوی هستند.
- اگر قاعده و زاویههای آن را داشته باشیم، میتوانیم مثلث را رسم کنیم.
- زاویه محاط نیمدایره، قائمه است.
یودموس اعتقاد داشت که قضیه سوم توسط تالش کشف شده، اما اقلیدوس آن را به اثبات رسانده است.
قضیه اصلی تالس
تالس معتقد بود زمانی که چند خط موازی توسط دو خط قطع شوند، زاویهها و پارهخطهای تشکیل شده با هم برابر هستند. پیش از تالس مصریها و بابلیها از این قضیه مطلع بودند، اما روشی برای اثبات آن نمیدانستند و چون اولین بار این قضیه توسط او به اثبات رسید، به آن قضیه تالس گفته میشود. این دانشمند با توجه به تعریف مثلث متساویالساقین و آگاهی از جمع زاویههای داخل مثلث، توانست این قضیه را به اثبات برساند.
در هندسه قضیه تالس این گونه بیان میشود که اگر abc، نقاط مشخص شده روی دایره باشند و خط ac قطر این دایره باشد، زاویه abc قائم است.
مرگ تالس
دیوگنس لائرتیوس، مورخی بود که زندگی نامه تالس را نوشت. او معتقد بود این دانشمند بود که سال را به 365 روز تقسیم کرد. همچنین در کتابهای او آمده است که تالس هنگام تماشای یک مسابقه ورزشی فوت کرده است. زمانی که تماشاچیان آن مسابقه درحال ترک ورزشگاه بودند، متوجه میشوند که او خوابیده و پس از کمی دقت میبینند تالس مرده است.
مرگ این دانشمند در دوره پنجاه و هشتم مسابقات المپیک اتفاق افتاد. آن زمان تالس 78 ساله بود. هیچگونه یادداشتی از این شخصیت بهجا نمانده و حتی در سخنان همعصران او نیز سخنی درباره تالس یافت نمیشود.
درحالحاضر، این دانشمند یکی از 7 مرد بزرگ یونان باستان به شمار میرود. طبق نوشتههای دیوگنس، میتوان نتیجه گرفت که تالس در زمان قانونگذاری داماسیس، به حکیم معروف بوده و سخنان زیادی را به او نسبت دادهاند. «در افراط چیزی نیست» و «خودت را بشناس» دو جمله معروف منتسب به تالس است.
همانطور که میدانید، تالس یکی از مشهورترین دانشمندان جهان است که پس از گذشت چندین قرن، هنوز از نظریههای او در ریاضی و هندسه استفاده میشود. ما در این مطلب به بررسی زندگی نامه تالس پرداختیم. اگر اطلاعات بیشتری درباره این شخصیت تاثیرگذار میدانید، آن را با ما و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.
دیدگاهها
دیدگاه خود را در رابطه با متن بالا وارد کنید.
