سالانه مسابقات علمی متعددی در سطح دنیا برگزار میشود و علاقهمندان میتوانند در آنها شرکت کنند. یکی از این مسابقات المپیاد ریاضی است که اهمیت بالایی دارد. بسیاری از دانشمندان معاصر در محل برگزاری این مسابقه حضور داشته و روی روند برگزاری آن نظارت خواهند داشت. تعداد زیادی از والدین و دانشآموزان میخواهند اطلاعاتی کافی درباره این مسابقه به دست آورند. ما در ادامه این مطلب اطلاعاتی کامل درباره المپیاد ریاضی، نحوه ثبتنام در آن و… به شما خواهیم داد. پس این مطلب از کاراتدریس را از دست ندهید.
المپیاد ریاضی چیست؟
ابتدای دهه شصت بود که تقاضا برای رشته های ریاضی فیزیک بسیار کاهش یافت و کمتر دانشآموزی حاضر بود این رشته را انتخاب کند. آمارهای رسمی سازمان آموزشوپرورش کشور نشان داده که کمتر از 8 درصد دانشآموزان، تحصیل در این رشته را انتخاب میکردند.
این مشکل باعث شد که مسئولین به فکر چارهای برای رفع این مشکل باشند. پس از جلسات متعدد، کارشناسان نتیجه گرفتند که باید مسابقات ریاضی را برگزار کنند. اولین مسابقه دانشآموزی ریاضی، سال 1363 برپا شد و سال 1366 ایران گروهی برای شرکت در مسابقات المپیاد جهانی آماده کرد.

المپیاد ریاضی هرساله برگزار میشود و در آن دانشآموزان مقطع دبیرستان باید 6 سوال 42 امتیازی را پاسخ دهند. المپیاد جهانی ریاضی (IMO) قدیمیترین المپیاد علمی جهان بهشمار میرود. بد نیست بدانید که اولین المپیاد جهانی ریاضی، سال 1959 برگزار شد و از آن سال، به غیر از سال 1980، همیشه برپا بود.
حدود 100 کشور از سراسر دنیا تیمهایی حداکثر 9 نفره را به این مسابقات معرفی میکنند. این گروه شامل 6 دانشآموز، 1 راهنما، 1 معاون و 1 ناظر است. از ابتدای راهاندازی این المپیاد تاکنون از ارزش این مسابقه کم نشده و امروزه مهمترین مسابقه علمی جهان محسوب میشود.
سوالات المپیاد ریاضی
در این مسابقه سوالات بسیار مشکلی طرح میشوند. این سوالات نه در دبیرستان و نه حتی در دانشگاه تدریس نمیشوند و دانشآموزان باید دانش کاملی از این سوالات داشته باشند.
سوالات المپیاد جهانی ریاضی از مباحثی مانند هندسه تصویری، مختلط و نظریه اعداد طرح میشوند که دانشآموزان معمولی اطلاعات چندانی از روش حل آنها نمیدانند. با این که استفاده از ماشین حساب در این مسابقات مجاز است، اما شرکتکنندگان هیچ استفادهای از این وسیله ندارند و سوالات را با دانش ریاضی خود حل میکنند.

قبل از حل، دانشآموزان باید هر مسئله را درک کرده و روش حل آن را بدانند تا بتوانند پاسخی برای آن به دست بیاورند. در نگاه اول سوالات المپیاد ریاضی بسیار ساده به نظر میرسند، اما زمانی که شروع به حل آنها میکنید، متوجه سطح بسیار دشوار مسئلهها خواهید شد.
سوالهای المپیاد ریاضی به 4 دسته جبر، نظریه اعداد، ترکیبات و هندسه تقسیم میشود. برای هرکدام از این مباحث، کتابهای متعددی وجود دارد که میتوانید آنها را خریداری کنید.
انتخاب شرکتکنندگان
هر کشور برای خود قانونی دارد که با استفاده از آن، افراد واجد شرایط برای این مسابقه را انتخاب میکنند. معمولا در بسیاری از کشورها، امتحاناتی برگزار میشود که هرچه پیشتر بروید، سوالات سختتر خواهد شد و افراد کمی آن را با سربلندی پشتسر میگذارند.
تیم، ملاک این المپیاد نیست و نمرهها فردی محاسبه میشود و بههمیندلیل جایزههایی به افراد قبول شده در المپیاد ریاضی اعطا خواهد شد. البته نمرههای گروهی نیز بهصورت غیرمستقیم روی نمرههای فردی تاثیر خواهند داشت. شرکتکنندگان در این مسابقه علمی باید کمتر از 20 سال باشند و در هیچ موسسه آموزشی فعالیت نداشته باشند. افراد با رعایت این قوانین میتوانند چندین بار در این المپیاد شرکت کنند.

مزایا المپیاد ریاضی
- ایجاد حس مثبت بین دانشآموزان علاقهمند به ریاضیات و معلمها
- شناسایی دانشآموزان با استعداد و سرمایهگذاری روی آنها برای رسیدن به مدارج بالای تحصیلی
- ترغیب دانشآموزها به ادامه تحصیل (پس از برگزاری اولین المپیاد کشوری، حدود 45 درصد از دانشجویان جدیدالورود در دوره دبیرستان رشته ریاضی را انتخاب کردند.)
- افزایش تعداد کتابهای مفید ریاضی
- مقایسه سطح علمی آموزشوپرورش کشور با دیگر کشورها
- افزایش اعتمادبهنفس دانشآموزان
- انجام فعالیت علمی برای 40 نفر در هر سال
مسئولان سازمان آموزشوپرورش کشور به این نتیجه رسیدند که دانشآموزان ایرانی استعداد زیادی برای کسب موفقیت در المپیاد جهانی دارند و بههمیندلیل اردوهای آمادگی زیادی برای فراهم کردن گروههای المپیادی برگزار میشود.
المپیاد ریاضی در ایران
دانشآموزان قبل از ثبتنام در آزمون آمادگی المپیاد باید مراحل زیر را پشت سر بگذارند.
- شرکت کردن در آزمون 4 گزینهای که در فصل زمستان برگزار میشود و 1500 نفر در آن شرکت میکنند.
- آزمون مرحله دوم در فصل بهار برگزار میشود و مانند المپیاد جهانی 6 سوال داشته و دو روز طول میکشد.
- 40 نفر از از افراد برگزیده در دوره دوم در یک اردوی دو ماهه تابستانه شرکت میکنند. در این دوره به 12 نفر مدال طلا اعطا خواهد شد.
- در آخرین مرحله، آزمونهایی از 12 نفر برگزیده گرفته میشود و در نهایت 6 نفر از آنها انتخاب شده و به عنوان تیم ایران به المپیاد ریاضی معرفی خواهند شد.
- آزمونهای انتخابی گروه ایران از بهمن تا تیر، یعنی حدود 17 ماه، طول میکشد. البته فراموش نکنید که اگر میخواهید در این آزمون شرکت کنید، باید از مدتها قبل برای شرکت در این آزمونها مطالعه را شروع کنید.
افراد واجد شرایط برای شرکت در المپیاد
تا قبل از سال 1393 فقط دانشآموان سال دوم و سوم دبیرستان توانایی شرکت در این آزمونها را داشتند، البته بعضی از اول دبیرستانیها هم میتوانستند به صورت آزمایشی تا مرحله دوم آمادهسازی پیش بروند.
اکنون دانشآموزان سال یازدهم و دوازدهم میتوانند در این آزمون نامنویسی کنند. اگر میخواهید در آزمونهای انتخابی المپیاد ریاضی شرکت کنید، باید حداقل دو سال قبل از رسیدن به این سن، نمونه سوالات این مسابقه را حل کنید.

دورههای تابستانه المپیاد ریاضی
اصلیترین فعالیت دوره آمادهسازی تیم المپیاد ایران بر سه پایه درس، آزمون خلاقیت و تحقیق استفاده است. در این دورهها 5 درس به افراد آموزش داده میشود که 4 مورد از آنها بسیار ساده هستند و فقط برای آمادهسازی دانشآموزان طراحی شده است. درس آخر مفاهیمی است که مخصوص المپیاد بوده و از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این نوع آموزش، آماده کردن ذهن دانشآموز برای یادگیری مسائلی پیچیده است.

هرسال بخش زیادی از انرژی و وقت اعضای کمیته المپیاد ریاضی کشور صرف طراحی سوالهایی خلاقانه میشود. طراحان سعی میکنند سوالهایی را طرح کنند که در عین سادگی نیاز به خلاقیت داشته باشد. هر دانشآموزی که در دورههای تابستانه شرکت میکند، باید یکی از مقالههای ریاضی گفته شده را انتخاب کند. افراد باید آن را مطالعه کرده و مفاهیم آن را به خوبی متوجه شوند. آنها باید درصورت نیاز مفاهیمی را به مقاله اضافه کرده و در برابر دانشآموزان و داوران ارائه کند.
ما در این مطلب اطلاعاتی کامل درباره المپیاد ریاضی در اختیار شما قرار دادیم. امیدواریم که توانسته باشید اطلاعات کافی درباره این مسابقه علمی در اختیار شما بگذاریم.
دیدگاهها
دیدگاه خود را در رابطه با متن بالا وارد کنید.